Akıl hastalığı boşanma sebebi midir? Akıl hastalığı, kişinin fizyolojik belirtiler gösteren diğer hastalıklardan farklı olarak, doğrudan iradesine, hareketlerine etki eden bir hastalıktır. Onlarca çeşidi ve derecesi olan akıl hastalıklarından en bilinenleri bipolar bozukluk, şizofreni vs. olup, her akıl hastalığının kişinin iradesine ve yaşantısına etkisi de birbirinden farklı olmaktadır.
Kimi akıl hastaları hayatlarına tek başına, destek almadan devam edebilmekte iken kimileri, kısıtlanarak kendisine vasi atanmakta kimisine ise kısıtlamanın daha hafif hukuki pozisyonları uygulanmaktadır.
Bu yazımızda akıl hastalığının aile müessesesi üzerindeki etkisi incelenecek olup; bu durum kişinin evlenmeden önce akıl hastası olmasına, evlendikten sonra akıl hastalığının meydana gelmesine ve akıl hastalığının derecesine göre farklı hukuki neticeleri ortaya çıkarmaktadır.
Evlendiğim Kişinin Akıl Hastalığı Olduğunu Bilmiyordum
Akıl hastalıklarının bir çoğu kendini kaba bir gözlem ile belli etmemekte ancak kişi ile daha fazla vakit geçirdikçe hastalık açığa çıkmaktadır. Bu durum eşler arasında da sıklıkla yaşanmakta olup; bunun en genel sebebi ise ülkemizde Hastanelerin psikoloji bölümlerine gitmenin, psikolojik destek almanın diğer hastalıklardan farklı bir durummuş, toplum tarafından ayıplanacak bir şeymiş gibi zannedilmesinden kaynaklanmaktadır. Ancak günümüz şehir yaşantısında her insanın hayatında bir veya birkaç kez psikolojik desteğe ihtiyaç duyduğu da bir gerçektir.
Şüphesiz belirtli bir seviyeye varmış yani ortak hayatı sürdürmenin beklenemeyecek hale geldiği akıl hastalığı bir boşanma sebebidir. Peki eşinizin bu şekilde bir akıl hastalığı olduğunu bilmeden evlendi iseniz? Bu durumda diğer eş akıl hastalığı sebebiyle boşanma davası açabileceği gibi evliliğin butlanını da talep edebilecektir.
Akıl Hastalığı Sebebiyle Boşanma Davasının Koşulları Nelerdir? Hangi Durumlarda Akıl Hastalığı Sebebiyle Boşanma Davası Açılabilir?
Esasen akıl hastalığı sebebiyle boşanma davası 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 165.maddesinde düzenlenmiştir. Söz konusu maddeye göre
-Eşin Akıl Hastası Olması
-Akıl Hastalığı Sebebiyle Ortak Hayatın Çekilmez Hale Gelmesi
-Akıl Hastalığının Geçmesine Olanak Bulunmadığının Kanıtlanması
Eşin Akıl Hastası Olması
Yukarıda da bahsedildiği gibi eşlerden biri evlilik birliği içerisinde akıl hastası olmuş veya evlenmeden önce de akıl hastası ise ve kanunda aranan şartların da gerçekleşmesi halinde diğer eşin bu sebeple boşanma davası açma hakkı vardır.
Akıl Hastalığı Sebebiyle Ortak Hayatın Çekilmez Hale Gelmesi
Psikolojik hastalıklar boşanma sebebi midir? Paranoya boşanma sebebi midir? Tek başına akıl hastalığı yetmemektedir. Akıl hastalığı öyle bir akıl hastalığı olmalıdır ki bu hastalık sebebi ile diğer eşin velilik birliğini devam ettirmesi kendisinden beklenememeli, ortak hayat çekilmez hale gelmelidir. Bu da her akıl hastalığının boşanma sebebi olmayacağını göstermektedir.
Peki boşanma davası açan davacı eş bu durumu nasıl kanıtlayacaktır. Şüphesiz yazılı belgeler ile kanıtlanabileceği gibi, aile arasında yaşanan olayların daha çok tanık anlatımları ile kanıtlandığı düşünüldüğünde her türlü delil ortak hayatın çekilmez hale geldiğini kanıtlamak noktasında Mahkemece dikkate alınacaktır.
Akıl Hastalığının Geçmesine Olanak Bulunmadığının Kanıtlanması
Bu durumun kanıtlanması bilimsel bir aktivite olduğundan doğrudan Resmi sağlık Kurumundan alınacak raporla mümkündür. Bu noktada davadan önce alınmış bir rapordan ise davanın açılması ile birlikte Mahkeme tarafları tam teşekküllü hastanelere, Üniversite Hastanelerine vs. yönlendirecek, oradan gelecek raporda “hastalığın geçici veya geçme imkanı olmadığı hususunun tespiti” yapılacaktır.
Akıl Hastalığı Sebebiyle Boşanma Davasında veya Sonrasında Maddi-Manevi Tazminat
Diğer boşanma davalarından farklı olarak akıl hastalığı sebebiyle boşanma davasında veya bu davalar bittikten ve karar kesinleştikten sonra bir yıl içinde açılabilecek olan davalar ile davalıdan tazminat talep edilemeyecektir. Zira tazminat için aranan temel şart kusur olup, akıl sağlığı dolayısıyla iradesi yerinde olmayan birinin kusuru, kastı söz konusu olmayacağından, tazminat da söz konusu olmayacaktır. Ancak çalışabilen ve hayatını idame ettirebilen eşin çocuklarına nafaka verebilmesinin önünde bir engel de yoktur.
Akıl Hastalığı Sebebiyle Boşanma Davasında Davacı ve Davalı Taraflar ve Süre
Bu davanın davalısı akıl hastası olan eş, davacı ise diğer eştir. Bu dava akıl hastalığı devam ettiği müddetçe açılabilir. Dava açıldığında Aile Mahkemesi davalı tarafın akıl hastası olduğunun tespiti halinde vasi atanması için Sulh Hukuk Mahkemesine bildirimde bulunacaktır.
Akıl Hastalığı Sebebiyle Boşanma Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme
Görevli Mahkeme Aile Mahkemesi olup; yetkili Mahkeme tarafların son defa 6 aydır birlikte yaşadıkları yer Mahkemesi veya ayrı yaşıyorlar ise HMK hükümlerine göre belirlenecektir. 17.01.2026
Avukat Burak Cem Tosun
